Dr inż. Mateusz Sowiński oraz dr inż. Wojciech Piotrowski z Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej znaleźli się w gronie laureatów 10. edycji konkursu SONATINA, organizowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Laureatami są osoby, które znajdują się na początku kariery naukowej. Nasi młodzi badacze otrzymali łącznie 1,2 mln zł.

Program wspiera naukowców rozpoczynających samodzielną karierę badawczą, umożliwiając im realizację własnych projektów oraz zdobycie doświadczenia jako kierownicy zespołów badawczych.

W tegorocznej edycji konkursu wyłoniono 76 laureatów, którzy otrzymali łącznie ponad 60 mln zł na prowadzenie badań, zatrudnienie na pełny etat oraz realizację zagranicznych staży naukowych. O granty mogły ubiegać się osoby, które uzyskały stopień doktora między 1 stycznia 2023 r. a 15 maja 2026 r.

Dr inż. Mateusz Sowiński otrzymał 760 987 zł na realizację projektu „Enancjoselektywne reakcje utleniania katalizowane przez mini-białka nitroksylowe”.

Celem badań jest opracowanie innowacyjnych i zrównoważonych biokatalizatorów, tzw. "sztucznych enzymów", powstających z połączenia unikalnych właściwości minibiałek oraz stabilnych rodników nitroksylowych. Opracowane układy mają umożliwić wydajne i selektywne przekształcanie alkoholi w wartościowe związki chiralne.

Otrzymane rezulataty mają przyczynić się do ograniczenia kosztów oraz zmniejszenia wpływu na środowisko procesów wykorzystywanych przy produkcji leków i środków ochrony roślin. Badania wpisują się w założenia zielonej chemii i rozwój nowoczesnych, przyjaznych środowisku technologii.

Integralnym elementem projektu będzie rozwój mobilności międzynarodowej oraz budowanie współpracy naukowej z czołowymi ośrodkami na świecie. W ramach grantu dr inż. Mateusz Sowiński odbędzie sześciomiesięczny staż naukowy na Stanford University (USA), gdzie w zespole prof. Songa Lina będzie rozwijał nowatorskie połączenie bio- i elektrokatalizy na potrzeby bardziej zrównoważonej syntezy organicznej.

Dr inż. Wojciech Piotrowski otrzymał 503 067 zł na realizację projektu „Równoległe uczulanie luminescencji w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni w nanokryształach domieszkowanych jonami lantanowców dla stymulacji optogenetycznej i bioobrazowania”.

Projekt koncentruje się na opracowaniu nowej generacji nanomateriałów wykorzystywanych w teranostyce, czyli podejściu łączącym diagnostykę i terapię. Badacz projektuje nanokryształy domieszkowane jonami lantanowców, które będą pełnić funkcję miniaturowych przetworników światła.

Jednym z wyzwań współczesnej medycyny, w tym optogenetyki, jest ograniczona zdolność światła widzialnego do przenikania przez tkanki. Problem ten można obejść, wykorzystując bezpieczne promieniowanie bliskiej podczerwieni (NIR), które dociera znacznie głębiej do wnętrza organizmu. Opracowywane w projekcie nanocząstki mają jednocześnie przekształcać promieniowanie bliskiej podczerwieni (NIR) w światło widzialne, umożliwiając zdalną aktywację neuronów, oraz emitować promieniowanie NIR o niższej energii, pozwalające na ich śledzenie w organizmie. Takie rozwiązanie może zwiększyć skuteczność i bezpieczeństwo przyszłych terapii wykorzystujących optogenetykę i bioobrazowanie.

W ramach projektu naukowiec zbada mechanizmy zwiększania intensywności luminescencji poprzez odpowiednie modyfikacje struktury i składu nanokryształów. Szczególną uwagę poświęci łączeniu różnych metod wzmacniania emisji światła, których skuteczność nie została dotąd jednoznacznie potwierdzona eksperymentalnie.

Najważniejsze wyniki badań zostaną zweryfikowane podczas stażu badawczego w Bundesanstalt für Materialforschung und -prüfung (BAM) w Berlinie, w zespole dr Ute Resch-Genger, specjalizującym się w standaryzacji i certyfikacji metod spektroskopowych.