Czworo naukowców z Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej znalazło się w gronie laureatów konkursu Sonata 21 Narodowego Centrum Nauki. Na realizację swoich projektów badawczych otrzymają łącznie ponad 6 mln zł.

Konkurs Sonata jest skierowany do badaczek i badaczy posiadających stopień doktora, uzyskany od 2 do 7 lat przed złożeniem wniosku. Jego celem jest wsparcie osób rozpoczynających samodzielną karierę naukową w prowadzeniu innowacyjnych badań. Projekty mogą być realizowane przez 12, 24 lub 36 miesięcy, a finansowanie obejmuje m.in. wynagrodzenia dla kierowników i wykonawców projektów, koszty badań, zakupu aparatury, materiałów, usług czy wyjazdów naukowych.

W tegorocznej edycji konkursu do NCN wpłynęło 1348 wniosków o łącznej wartości przekraczającej 1,6 mld zł. Ostatecznie do finansowania zakwalifikowano 243 projekty na kwotę niemal 342 mln zł.

Dr inż. Marco Deiana

„LumiG4: Światłem sterowane oddziaływanie z genowo specyficznymi strukturami G-kwadrupleksów”

Kwota dofinansowania: 2 799 900 zł

Projekt LumiG4 ma na celu przekształcenie światła w precyzyjne narzędzie do kontrolowania aktywności genów związanych z chorobami nowotworowymi. W ramach badań opracowane zostaną programowalne narzędzia molekularne kierowane przez DNA, zdolne do rozpoznawania wybranych struktur G-kwadrupleksów (G4). Po aktywacji światłem będą one wywoływać lokalne reakcje chemiczne dokładnie w miejscu docelowym.

Badania pozwolą lepiej zrozumieć, jak lokalne modyfikacje DNA wpływają na ekspresję genów nowotworowych. Projekt może również otworzyć nowe perspektywy dla rozwoju terapii fotodynamicznych opartych na precyzyjnym oddziaływaniu z materiałem genetycznym.

Dr inż. Karolina Kordek-Khalil

„CataLink: Powiązanie charakterystyki powierzchni z bezpośrednim wzrostem nanowłókien węglowych na potrzeby elektrokatalizatorów nowej generacji”.

Kwota dofinansowania: 1 414 620 zł

Elektrokatalizatory podczas pracy nieustannie zmieniają swoją strukturę, morfologię oraz skład chemiczny powierzchni. Mimo że zjawisko to jest dobrze znane, wciąż niewiele wiadomo o przebiegu tych zmian w rzeczywistych warunkach działania materiałów.

W projekcie CataLink badacze skoncentrują się na nowoczesnych elektrodach opartych na nanowłóknach węglowych, które mogą stanowić alternatywę dla kosztownych katalizatorów zawierających metale szlachetne. Dzięki zaawansowanym badaniom prowadzonym bezpośrednio podczas pracy elektrod możliwe będzie śledzenie zmian zachodzących na ich powierzchni oraz identyfikacja miejsc odpowiedzialnych za wysoką aktywność katalityczną.

Uzyskane wyniki mogą przyczynić się do opracowania wydajniejszych i bardziej trwałych materiałów dla technologii wodorowych oraz systemów magazynowania energii.

Dr inż. Patryk Obstarczyk

„RedCoin: Atomowo precyzyjne nanoklastry miedziowców do katalizy dwufotonowej i aktywowanej światłem czerwonym”.

Kwota dofinansowania: 1 124 840 zł

Celem projektu RedCoin jest zaprojektowanie, synteza oraz wykorzystanie atomowo precyzyjnych nanokatalizatorów opartych na metalach z grupy miedziowców do otrzymywania wysoko wyspecjalizowanych związków organicznych, w tym substancji o znaczeniu farmaceutycznym.

Innowacyjność badań polega na aktywowaniu katalizatorów światłem czerwonym lub poprzez absorpcję dwufotonową. Takie podejście umożliwia prowadzenie bardziej selektywnych procesów syntezy chemicznej i ogranicza konieczność stosowania wysokoenergetycznego promieniowania UV, powszechnie wykorzystywanego w syntezie organicznej.

Projekt może przyczynić się do rozwoju bezpieczniejszych i bardziej efektywnych metod otrzymywania zaawansowanych związków chemicznych.

Dr inż. Marta Fiedot

„Wielofunkcyjne materiały inteligentne inspirowane naturą: mechanistyczne zrozumienie reakcji pektyny na zmiany środowiska (SmartApple)”.

Kwota dofinansowania: 743 285 zł

Projekt SmartApple koncentruje się na opracowaniu inteligentnych, biodegradowalnych materiałów na bazie pektyny – naturalnego polimeru pochodzenia roślinnego. Badania mają wyjaśnić zależności między źródłem surowca a strukturą oraz właściwościami materiałów reagujących na bodźce środowiskowe, takie jak nacisk czy obecność określonych gazów.

W ramach projektu prowadzone będą badania nad ekstrakcją pektyn z różnych, niekomercyjnych źródeł roślinnych, ich modyfikacją chemiczną oraz szczegółową analizą strukturalną. Naukowcy opracują także cienkie folie polimerowe i przeprowadzą badania ich właściwości fizykochemicznych oraz elektrycznych.

Rezultaty projektu mogą znaleźć zastosowanie m.in. w elastycznej elektronice, inteligentnych systemach monitorowania świeżości żywności oraz innych rozwiązaniach rozwijanych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Serdecznie gratulujemy wszystkim laureatom i życzymy powodzenia w realizacji projektów, które przyczynią się do rozwoju nowoczesnej nauki oraz wzmocnienia pozycji Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej na arenie międzynarodowej.